De omgeving

Klozem

Op de vijfde december staat het eiland in het teken van Klozum. Al heeft het Klozumfestijn de laatste jaren wel iets in kracht en betekenis verloren, toch hebben veel eilanders het in de laatste weken voor de vijfde december bijzonder druk met het maken van hun klozum kostuums en daarbij behorende attributen.

Er ligt in die weken over vele eilanderhuizen dan ook een waas van geheimzinnigheid. De Klozum (letterlijk Klaasoom) verkleedt zich onherkenbaar, om zelfs door naaste vrienden en kennissen niet te worden herkend.

In tegenstelling tot de Amelander Sinter-Klazen, doen op Schiermonnikoog zowel mannen als vrouwen mee aan deze vermommingen en maskerades. De bedoeling van de grote verkleedpartij is allerlei figuren of situaties voor te stellen of op ludieke wijze na te spelen. Vaak overheersen kritische en satirische toespelingen op de steen des aanstoots van het eiland, al dan niet van bestuurlijke oorsprong.

Tijdens het Klozumfeest kan men in de straten van het dorp beroemde figuren uit de wereld van de politiek of het zakenleven tegen komen. Maar ook andere wereldbewoners zoals arabieren, russen, cowboys, indianen, evenals diverse sprookjesfiguren. Rond een uur of tien gaan de Klozums op pad en betreden ieder huis waarvan de deur op een kier staat of het gordijn wordt opengehouden. Op deze adressen worden de Klozums gastvrij onthaald en na hun act te hebben opgevoerd kunnen de Klozums even nippen aan een borrel en een borrelhapje wegwerken.

Om twaalf uur 's nachts vindt het demasqué plaats. Na het demasqué wordt er nog tot in de kleine uurtjes feest gevierd. Het eiland kent trouwens tweemaal Klozum, want op 3 en 4 december gaan de mini-Klozums de huizen langs. Zij worden dan onthaalt op snoepgoed en fruit. De aandacht die aan hun kledij wordt besteed doet niet onder aan die bij het volwassen Klozum. Ook de onderwerpen van de 'lytje'(=kleine) Klozums hebben hetzelfde karakter als bij de ouderen.

Helaas ontbreken de werkelijke historische gegevens van dit folkloristische gebeuren, al wordt er in de 19e eeuw hier en daar melding van gemaakt. In ieder geval ook Klozum verandert met de tijd mee, want een aantal jaren geleden was het ondenkbaar dat jongeren onder de vijftien zich op straat mochten bevinden tijdens het volwassen Klozum. Thans doen ook de jongelui in die leeftijdscategorie met dit feest mee.